Treniranje u vrijeme izolacije

Novonastala situacija sa pandemijom virusa Covid -19 negativno se odrazila na sve segmente naših života, pa tako i na bavljenje taekwondo-om.

Taekwondo je borilačka vještina koja se sastoji iz toliko isprepletenih segmenata povezanih nitima koje postaju vidljive, i iznad svega jasnije, dugotrajnim vježbanjem, razmišljanjem i izučavanjem.
I kao takva, može se podjednako usavršavati njeno poznavanje uvježbavanjem zahtjevnih udaraca, kombinacija ručne i nožne tehnike, poluga i/ili samo sjedenjem i razmišljanjem.

Karakteristika taekwondo-a, kao borilačke vještine, je da svi koji su u njemu, čak i oni/e koji se žele baviti npr. samo njenim sportskim dijelom, moraju se, u manjoj ili većoj mjeri, u nekom trenutku baviti i elementima koji im možda nisu u fokusu interesovanja. Pokazatelj toga je da svaki vrhunski takmičar/ka u jednoj od dvije sportske discipline taekwondo-a mora posjedovati crni pojas kao preduslov da bi učestvovali u najjačim klasama na turnirima.
Druga karakteristika je da kompleksnost borilačke vještine pruža mogućnost osobama koje se njom bave različite ciljeve, tako da je za jedne cilj pobjedničko postolje, za druge dostizanje znanja za majstoski pojas, trećima da se samo osjećaju dobro dok se njom bave.

Samim tim, struktura osoba koje se bave taekwondo-om je vrlo širokog spektra a ono što je zajedničko svima je da su svi pogođeni nemogućnošću da se trenutno u potpunosti bave onim što vole.
Tu širinu, koju svi koji se bavimo taekwondo-om volimo, ograničena nam je u vrijeme izolacije na prostor koji nam je na raspolaganju u našem domu.

Posebno je ugrožen njen sportski dio, sportska/olimpijska borba (kyorugi) i tehnička disciplina Izvođenje formi (poomsae).
Sportski dio obuhvata čitav niz aktivnosti, počevši od planiranja i organizacije trenažnog procesa, samog trenažnog procesa do nastupa na takmičenjima, koje su zbog novonastale situacije djelimično ili u potpunosti obustavljene.
Na trenerima i sportistima, kao najneposrednijim učesnicima, je i najveći pritisak kako da iz cjelokupne situacije izađu sa što manje posljedica.

Naglasio bih da ovim mišljenjem ne želim da povrijedim osjećanja i onih koje sportski dio taekwondo-a ne zanima, jer kao trener prema svakom/oj članu/ici Akademca imam podjednaki pristup u skladu sa ciljevima koji su pred njima u njihovom putu kroz taekwondo.
Zbog toga ću u narednim redovima pokušati ponuditi neka rješenja kojima bih obuhvatio što više od tog širokog spektra osoba koje se bave taekwondo-om i kako to možda mogu nastaviti, u većoj ili manjoj mjeri u novonastaloj situaciji, bazirano na iskustvu u nedjeljama izolacije koje su za nama.

Struktura članstva 

Da bi se uspješno postavio Plan i program treniranja u uslovima izolacije neophodno je najpre dobro poznavati članstvo u klubu za koje se kreira.

Članstvo Akademca bi, za potrebe uspješnog postavljanja i realizacije Plana i programa, bilo najbolje podijeliti u slijedeće grupe:
1. dječija
– djeca iz Akademčevih grupa Taekwondo Školica (uzrast 4 do 6 godina), mlađi i stariji pioniri/ke (uzrast 7-9 i 10-11 godina). Dio ove grupe, djeca koja su sa dužim periodom treniranja iza sebe, aktivno se već takmiče, i/ili imaju viši pojas mogu vježbati i pojedine elemente predviđene za sportsku grupu, naravno u skladu sa svojim uzrastom;
2. sportska
– djeca i mladi iz Akademčevih grupa kadetska (uzrast 12-14 godina), juniorska (uzrast 15-17 godina) i seniorska (uzrast iznad 18 godina). Za njih je potrebno kreirati Plan i program najjačeg intenziteta i obima, naravno u skladu sa mogućnostima koje su nam na raspolaganju u periodu izolacije;
3. rekreativna
– članovi naše Rekreativne grupe  kao i ostali članovi koji bi po uzrastu ali i svom interesovanju mogli svrstati u ovu grupu.

Kako sačuvati zdravlje u doba pandemije?

Prvo, i što je svakako najbitnije, je sačuvati zdravlje.

Ono što je evidentno, nakon vremena koje je za nama u kojem se virus Covid-19 raširio planetom i uticao na svaki segment naših života, da uspjeh u borbi sa infekcijom svakog pojedinca zavisi od njegovog imunog sistema.
Ljudi koji se bave sportom, posebno aktivni sportisti, su osobe sa specifičnim životnim navikama, koji redovno treniraju, u najboljem životnom dobu i opšte je mišljenje, najviše u dijelu laičke javnosti, da su sportisti zdravi ljudi i samim tim sa dobrim imunim sistemom.

Sa jedne strane, to i jeste logično razmišljanje, ali, da li je to zaista tako?

Nepredvidljivost virusa Covid-19, i koje poslijedice može ostaviti na ljudski organizam, je još uvijek velika nepoznanica za medicinsku stručnu javnost i prve studije na ovu temu možemo očekivati tek u periodu koji je pred nama.
Za sada se možemo oslanjati samo na medicinske naučne studije, sa sličnom tematikom, iz ranijeg perioda.
Jedna takva studija odnosi se na Epidemiju gripa u Hong Kongu 1998.godine. Studijom je pokazano da osobe koje se nijesu bavile fizičkim aktivnostima uopšte ili jesu u većem obimu (trenirali više od pet puta nedjeljno) su sa većim rizikom da stradaju u epidemiji, u odnosu na osobe koje se umjerenije bave fizičkom aktivnošću (treniraju do 3 puta nedjeljno).

Zbog toga je možda najbolje rješenje, iz ugla čuvanja fizičkog zdravlja sportista, da u periodu pandemije treneri preporuče i/ili kreiraju treninge sportistima manjeg intenziteta i manjeg obima, koje će ovi realizovati redovno tačno definisanim danima.

Ne manji značaj, pored fizičkog, a možda i veći u doba pandemije, je sačuvati psihičko zdravlje sportiste. Sportisti, posebno oni vrhunski, imaju planove, obaveze i ciljeve koji su se sa pandemijom dosta poremetili i ne znaju kada će, kako i da li će se uopšte i realizovati.
Sportski psiholozi preporučuju razna rješenja i psihološke treninge i metode sportistima kako da na najbezbolniji način prebrode novonastalu situaciju. Jedna od njih je svakako vizuelizacija.

Ok. Ovo se može odnositi na sportiste koji se u taekwondo-u takmiče u najjačim klasama u najjačim uzrastnim kategorijama, starijim juniorskim i seniorskim. Ali, šta je sa ostalima?
U svakom taekwondo klubu , pa i u Akademcu imamo i takmičare/ke u slabijim klasama i u mlađim uzrastnim kategorijama, pionirskoj i kadetskoj.
Specifičnost Akademca je i naša rekreativna grupa za osobe koje se žele baviti borilačkom vještinom a ne takmičenjima, kao i taekwondo školica za djecu uzrasta do 6 godina. Imajući to u vidu prilikom kreiranja Plana i programa potrebno je oslanjati se na već ranije struktuiranje članstva na osnovu uzrasta.

Svi članovi/ce kluba bi trebalo nastaviti sa vježbanjem u periodu izolacije jer na taj način povećavaju spremnost svog imunog sistema na borbu sa virusom, samo je pitanje u kojoj mjeri.

Prva preporuka za sve njih je da redovno vježbaju, poželjno zbog već usvojene rutine na treninzima, danima i u terminima kada su bili treninzi u našoj sali, sa različitim (nižim) intenzitetom u odnosu na sportiste koji su u najjačim kategorijama. Naglasio bih da pri intenzitetu treninga ne dovode svoj organizam do nivoa iscrpljenosti već vježbaju do trenutka kada im to prija. Kada su u pitanju djeca, na roditeljima je da odrede granicu jer oni najbolje i poznaju svoju djecu.
Druga je da pri treniranju budu svjesni prostora koji im je na raspolaganju jer je to najveći ograničavajući faktor za izvođenje treninga doma.

Trenažni proces u doba pandemije

Imajući u vidu primarni cilj da sačuvamo svoje fizičko i psihičko zdravlje, kao i svojih članova/ca, može se postaviti Plan i program treninga u toku pandemije.
Isti bi zavisio od više faktora od kojih je jedan od najvećih, uslovi u kojima se može realizovati. Tu treba imati u vidu ne samo prostor, već i kako je isti opremljen.

Vrsta sporta je naredni značajniji faktor koji će uticati na Plan i program treninga u toku pandemije. Ovdje je bitno naglasiti i da li je u pitanju kolektivni ili individualni sport. Jer, u slučaju kolektivnog sporta dodatni problem predstavlja rutina redovnog trenažnog procesa ali i nastupa na takmičenjima koja zahtjeva veliku usklađenost i sinhronizaciju grupe, što je u periodu izolacije i socijalne distance neostvarivo.

Sportski dio taekwondo-a, odnosno njegove dvije sportske discipline, mogu se podvesti pod individualne sportove. Ovdje je bitno naglasiti da u tehničkoj disciplini Izvođenja formi (poomsae) imaju određene grupne kategorije, kao i da u sportskoj/olimpijskoj borbi (kyorugi) postoje pokušaji promovisanja i timskih takmičenja, tako da se sportski dio taekwondo-a može djelimično podvesti i pod kolektivni sport.

Taekwondo kao borilačke vještine jeste individualna aktivnost ali sa jakim osjećajem za kolektiv tako da se često ističe načelo “Taekwondo porodica” kojeg se u Akademcu trudimo pridržavati u što većoj mjeri.

Zatim, Plan takmičenja, odnosno takmičarske sezone, koja je ili prekinuta na samom početku ili nije ni započeta.

U svakom slučaju, najpovoljnije rješenje bi bilo kreirati opšti i djetaljniji Plan i program treninga.

Opšti Plan i program bi obuhvatao slijedeće elemente:
– Kreiranje ciljeva i zadataka po nedjeljama koje članovi/ce kluba, prijethodno svrstane u grupe, treba ostvariti;
– Analiza ostvarenja ciljeva i zadataka na kraju nedjelje;
– Kreiranje ciljeva i zadataka za naredni period (na nedjeljnom nivou) na osnovu analiziranih ostvarenja;
– Evaluacija i Izvještavanje na nedjeljnom nivou.

Djetaljni Plan i program bi obuhvatao slijedeće elemente:
– Kreiranje treninga na dnevnom nivou na osnovu nedjeljnih ciljeva i zadataka;
– Analiza ostvarenja ciljeva i zadataka koje je realizovao sportista na dnevnom nivou;
– Kreiranje ciljeva i zadataka za naredni period (na dnevnom nivou) na osnovu analiziranih ostvarenja;

Tabela 1 – Program treninga Akademca za dvije nedjelje u kućnim uslovima

Priprema za dan posle

I pandemiji mora u jednom trenutku doći kraj. Zbog toga svi članovi/ce Kluba moraju biti informisani ne samo o opštim stvarima kao građani/ke, već i o dješavanjima u sportu kojim se bave.
Na taj način bi imali informacije, prije svega koje ih obaveze očekuju kada pandemija prođe i šta je potrebno da učine već prvog dana nakon nje.
Može se pretpostaviti da će one članove/ce Kluba iz Sportske grupe, pri čemu se najviše misli na one koji nastupaju u najjačim kategorijama, čekati jedan naporan period sa vrlo gustim rasporedom obaveza. Zbog toga pred kraj epidemije, odnosno ukidanja mjera nadležnih, pojačavati intenzitet i obim trenažnog procesa.

Naravno, neophodno je imati u vidu, da se ni u jednom trenutku ne smije preuranjenim pojačanjem istog ugroziti njihovo zdravlje.  Zbog toga se moraju pratiti instrukcije nadležnih. Na osnovu sve povoljnije epidimiološke situacije, nadležne institucije u Crnoj Gori u saradnji sa Ministarstvom sporta, koje je direktno odgovorno za sport u Crnoj Gori, kreirali su postepeni povratak sporta u Crnoj Gori u normalne tokove kroz 3 faze. Prva je započela 6.maja i završava se 18.maja, i podrazumijeva individualniji rad orijentisan na vježbe poboljšanja kondicije i fizičkih karakteristika uz stroge mjere zdravstvene zaštite svih koji su uključeni u proces treninga. Naredna faza započinje 18.maja kada će biti dozvoljen i kolektivni trening, dok od 1.juna počinje i treća faza koja će podrazumijevati i organizovanja takmičenja.

Shodno tim odlukama, a imajući u vidu aspekte navedene u prijethodnim redovima, kao i svoje koncepcije rada, Akademac će svoje redovne treninge u sali započeti 18.maja uz zdravstvene preporuke Nadležnih koje budu u tom trenutku.

Pandemija, i poslijedice koje je ona donijela, odrazila se na naše živote i redovne aktivnosti.
Sport je posebno na gubitku, jer je osim pojedinih malih oaza u državama koje pandemijom nijesu pogođene, u potpunosti zamro.
Zbog toga je jako bitno imati u vidu da će se i pandemija završiti i da će život, i sport koji je jedan od njegovih najlijepših djelova, nastaviti svojom uobičajenim tokom.
Na sportistima je da se na što bolji način, po sebe i svoje snove, vrate u taj tok.

Literatura:

1. https://theconversation.com/should-i-exercise-during-the-coronavirus-pandemic-experts-explain-the-just-right-exercise-curve-133861
2. https://www.researchgate.net/publication/339775058_Can_exercise_affect_immune_function_to_increase_susceptibility_to_infection
3. Chit-Ming Wong, Hak-Kan Lai, Chun-Quan Ou, Sai-Yin Ho,King-Pan Chan, Thuan-Quoc Thach, Lin Yang, Yuen-Kwan Chau, Tai-Hing Lam , Anthony Johnson Hedley, Joseph Sriyal Malik Peiris (2008) Is Exercise Protective Against Influenza-Associated Mortality? (objavljeno 07.05.2008. na https://doi.org/10.1371/journal.pone.0002108 )
4. https://www.rts.rs/page/sport/ci/story/128/ostali-sportovi/3893994/sport-izolacija-psiholoski-trening-koronavitus.html

Glavni trener Akademca
mr Zoran Nedić, dipl.inž.

Share on Facebook
This entry was posted in edukacija, klupska dešavanja. Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *